Διάλεξη β΄

Εργαστήριο Μελέτης Νεότερου Ελληνικού Εβραϊσμού

Ολλανδικό Ινστιτούτο Αθηνών

Κύκλος διαλέξεων

Οι Εβραίοι στην Ελλάδα και την Ολλανδία:

Καταστροφή, ανασυγκρότηση, αποκατάσταση

Πέμπτη 22 Μαρτίου 2018

Μακρή 11, 117 42 Αθήνα,  6 μ.μ.

 ΕΜΝΕΕ 4

Φίλιππος Κάραμποτ

«Το νέον κέντρον του Εβραϊσμού της Ελλάδος»: Αθήνα, 1941-47

Η μελέτη του Εβραϊσμού της Ελλάδος, όρος με τον οποίο το ίδιο το υποκείμενο συλλογικά αυτοπροσδιορίζεται τουλάχιστον έως τις αρχές της δεκαετίας του 1950, μάλλον αναμενόμενα έχει επικεντρώσει στην πλούσια και μακρόχρονη ιστορία της σεφαραδικής κοινότητας της Madre dIsrael –πριν, στη διάρκεια και, πρόσφατα, στον απόηχο της Καταστροφής. Με βάση πραγματολογικό υλικό που απόκειται στα αρχεία εβραϊκών φορέων, επιχειρείται μια σκιαγράφηση της ανθρωπογεω-γραφίας του διωγμού και της διάσωσης στην ευρύτερη περιοχή της πρωτεύουσας. Στη συνέχεια εξετάζεται η ανάδυση της Αθήνας ως «το νέον κέντρον του Εβραϊσμού», μεταξύ άλλων με τη σύσταση του Κεντρικού Ισραηλιτικού Συμβουλίου Ελλάδος και την ενσωμάτωση μεγάλου ποσοστού των διασωθέντων της επικράτειας στην υπό (ανα)συγκρότηση κοινότητα.

Συζητήτρια: Οντέτ Βαρών Βασάρ (Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο)

Ο Φίλιππος Κάραμποτ (philip.carabott@kcl.ac.uk) είναι Ερευνητικός Εταίρος του King’s College London, όπου δίδαξε νεότερη και σύγχρονη ελληνική ιστορία από το 1990 έως το 2011. Οι δημοσιεύσεις του επικεντρώνονται σε πτυχές της ιστορίας από τα κάτω και στην ιστορία μειονοτικών ομάδων στην ελληνική επικράτεια. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα εστιάζουν στην εβραϊκή παρουσία στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, από τα μέσα του 19ου αιώνα έως τη δεκαετία του 1960, στην Καταστροφή, στις πτυχές της «δύσκολης επιστροφής» στα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια, στην εξέταση του αντισημιτισμού και του σιωνισμού στον ελλαδικό χώρο, καθώς και στον δημόσιο λόγο των Εβραίων της επικράτειας.

 

Η διάλεξη είναι ανοικτή στο κοινό με απαραίτητη την προεγγραφή στη γραμματεία του Ινστιτούτου, nia@nia.gr, τηλ. 210-9210760. Θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας.

Advertisements

Διάλεξη α΄

Εργαστήριο Μελέτης Νεότερου Ελληνικού Εβραϊσμού

Ολλανδικό Ινστιτούτο Αθηνών

Κύκλος διαλέξεων

Οι Εβραίοι στην Ελλάδα και την Ολλανδία:

Καταστροφή, ανασυγκρότηση, αποκατάσταση

Πέμπτη 22 Φεβρουαρίου 2018

Μακρή 11, 117 42 Αθήνα,  6 μ.μ.

ΕΜΝΕΕ 3

 

Ιάσονας Χανδρινός

Γράφοντας για το Ολοκαύτωμα και τον απόηχό του στην Ελλάδα: Κατακτήσεις και ζητούμενα της επιστημονικής έρευνας

Η διάλεξη φιλοδοξεί να παρουσιάσει μια όσο το δυνατόν πληρέστερη επισκόπηση της ιστοριογραφίας του Ολοκαυτώματος στην Ελλάδα. Μέσα από μια αναδρομή στην επιστημονική βιβλιογραφία και την εξέλιξη των επιστημονικών ερωτημάτων σε βάθος χρόνου, επιχειρείται μια ανάλυση του ερευνητικού τοπίου, όπως έχει διαμορφωθεί μέχρι σήμερα, και παράλληλα περιγράφονται οι προκλήσεις με τις οποίες καλείται να αναμετρηθεί η ακαδημαϊκή κοινότητα σε σχέση με το Ολοκαύτωμα και τις πολλαπλές του κληρονομιές.

Συζητήτρια: Χριστίνα Κουλούρη (Πάντειο Πανεπιστήμιο)

Ο Ιάσονας Χανδρινός (jahandrinos@yahoo.gr) σπούδασε Ιστορία και Αρχαιολογία στην Φιλοσοφική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Τον Σεπτέμβριο του 2015 υπερασπίστηκε τη διδακτορική του διατριβή (επόπτης καθηγητής: Χάγκεν Φλάισερ) «Πόλεις σε Πόλεμο. Ευρωπαϊκά αστικά κέντρα στη ναζιστική κατοχή 1939-1945». Η μονογραφία του Το τιμωρό χέρι του λαού. Η δράση του ΕΛΑΣ και της ΟΠΛΑ στην κατεχόμενη πρωτεύουσα 1942- 1944 (Αθήνα: Θεμέλιο, 2012) βραβεύτηκε από το Ίδρυμα Βασιλικής και Όλγας Σταυροπούλου. Έχει δημοσιεύσει άρθρα σε ελληνικά και διεθνή επιστημονικά περιοδικά και συλλογικούς τόμους και έχει συνεπιμεληθεί τα Η εποχή των ρήξεων. Η ελληνική κοινωνία στη δεκαετία του 1940 (Αθήνα: Αλεξάνδρεια, 2013) και Η Θεσσαλονίκη κατά τη γερμανική κατοχή (Αθήνα: Ποταμός, 2014). Από το 2007 είναι συνεργάτης του Εβραϊκού Μουσείου Ελλάδος (ΕΜΕ). Το ακαδημαϊκό έτος 2016-17 δίδαξε τέσσερα σεμινάρια με θέμα την Κατοχή στην Ελλάδα στο Πανεπιστήμιο του Ρέγκενσμπουργκ ως επισκέπτης καθηγητής.

Η διάλεξη είναι ανοικτή στο κοινό με απαραίτητη την προεγγραφή στη γραμματεία του Ινστιτούτου, nia@nia.gr, τηλ. 210-9210760. Θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας.

Σειρά διαλέξεων 2018

Εργαστήριο Μελέτης Νεότερου Ελληνικού Εβραϊσμού

Ολλανδικό Ινστιτούτο Αθηνών

Κύκλος διαλέξεων με θέμα

Οι Εβραίοι στην Ελλάδα και την Ολλανδία:

Καταστροφή, ανασυγκρότηση, αποκατάσταση

Φεβρουάριος – Δεκέμβριος 2018

 

ΕΜΝΕΕ 1

Ένας από τους βασικούς σκοπούς του Εργαστηρίου Μελέτης Νεότερου Ελληνικού Εβραϊσμού είναι η διερεύνηση και εξέταση των ποικίλων μηχανισμών και πρακτικών της γενοκτονίας, η ένταξή τους στο ιστορικό συγκείμενο και η ενδελεχής μελέτη της επονομαζόμενης «δύσκολης επιστροφής» με άξονα την πολύμορφη εμπειρία που η ίδια Καταστροφή (Σοά) γέννησε για τους επιζώντες.

Στο πλαίσιο αυτό, το Εργαστήριο, σε συνεργασία με το Ολλανδικό Ινστιτούτο Αθηνών (Μακρή 11), οργανώνει κύκλο διαλέξεων με θέμα «Οι Εβραίοι στην Ελλάδα και την Ολλανδία: Καταστροφή, ανασυγκρότηση, αποκατάσταση». Οι γλώσσες εργασίας είναι ελληνικά και αγγλικά. Στο τέλος κάθε πενηντάλεπτης διάλεξης, η οποία θα σχολιάζεται από συνάδελφο ιστορικό, θα ακολουθεί συζήτηση με το ακροατήριο.

Στόχος μας είναι οι ομιλητές να εξετάσουν την Καταστροφή, τις διαδικασίες της μεταπολεμικής ανασυγκρότησης και αποκατάστασης των κοινοτήτων, καθώς και τις διαδρομές και επιλογές των επιζώντων, στο πλαίσιο μιας ολιστικής και αλληλοεξαρτώμενης αφήγησης με έμφαση στο ίδιο το ιστορικό υποκείμενο. Είναι προφανές ότι σε μεγάλη και μικρή κλίμακα συνυπάρχουν πολλές ιστορίες, τόσο ομοιόμορφες όσο και ετερογενείς. Η τεκμηρίωση και ανάδειξή τους αποτελεί καίριο ζητούμενο αυτών των επιστημονικών διαλέξεων.

Οι διαλέξεις είναι ανοικτές στο κοινό με απαραίτητη την προεγγραφή στη γραμματεία του Ινστιτούτου· nia@nia.gr, τηλ. 210-9210760. Θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας.

 

 

 

Workshop on the Study of Modern Greek Jewry

Netherlands Institute at Athens

Series of lectures on

Jews in Greece and the Netherlands:

The Shoah, restoration and rehabilitation

February – December 2018

 

ΕΜΝΕΕ 2

 

One of the principal aims of the Workshop on the Study of Greek Jewry is to contextualise the multifarious mechanisms and practices associated with the genocide, as well as to thoroughly examine the so-called era of the “difficult return”; an era, conditioned by, inter alia, the manifold ways that survivors experienced the Shoah.

In cooperation with the Netherlands Institute at Athens, the Workshop will organise at the Institute’s hospitable grounds (11 Makri Street) a series of lectures on “Jews in Greece and the Netherlands: The Shoah, restoration and rehabilitation”. At the end of each 50-minute lecture (either in Greek or English), a discussant will offer a running commentary, to be followed by a Q&A session.

We aspire that speakers will approach the Shoah, the process(es) of the postwar restoration and rehabilitation of the communities, and the paths that survivors took, as well the choices they made, in ways that allow for the emergence of a holistic and interdependent narrative that focuses on the historical subject itself. Evidently, such a narrative produces similar but also heterogeneous histories, on a small and large scale alike. Highlighting and documenting these constitute a key research desideratum of the proposed lectures.

Lectures are open to members of the public. Please register in advance with the secretariat of the NIA; nia@nia.gr, tel. 210-9210760.

 

 

 

 

 

 

 

 

Πρόσκληση συμμετοχής σε αφιέρωμα του περιοδικού Annales de démographie historique με θέμα “The Jewish family in Europe and the Mediterranean”

Contribute: The Jewish family in Europe and the Mediterranean (Annales de démographie historique)

The history of the family is at the center of a considerable historiographical renewal that has marked Jewish studies during the last decades. The medievalists were the first to widely study small groups and Jewish family networks in order to better understand the settlement and diffusion of the Jewish population in a territory or their relations with the majoritarian society. Being particularly heterogeneous, the Jewish diaspora is traditionally divided into several groups and factions dependent on ritual practices, geographic provenances and affiliations or legal traditions, more or less influenced by the local contexts the different Jewish populations were settled in. These differences clearly had an impact on the matrimonial practices and family structures of Jews in Europe and the  Mediterranean : Whilst the Ashkenazi Jewish tend less to marry among very close relatives, Sephardic families are known for their pronounced intrafamilial endogamy and a certain tolerance towards polygamy (Goiten 1978 ; Stow 1987 ; Katz 1992 ; Bonazzoli 1998 ; Oliel-Grausz 2000; Galasso 2002 ; Hidiroglou 2003 ; Gasperoni 2013). Thus, the rules of incest prohibition of the Jewish populations differ strongly from those of the Christian ones, being particularly strict and cognatic. On the contrary, they come rather close to the ones of the populations in the Mediterranean basin who practice the so-called “arabic” marriage, that is to say such favoring unions between close relatives, in particular agnatic ones (Barry 2008 ; Delille 2013).

In fact, the matrilinear transmission of Jewishness and the consequential asymmetry of Jewish incest prohibitions (Di Segni 1989) tend to attune the Jewish kinship system to the one shaping societies that widely contract unions between agnatic relatives – a practice based on a more or less strict prohibition of relations between uterine parents as the letter were considered the actual “relatives” in the sense of a common identity (Barry 1998; 2000; 2008). The marriage between cousins, between uncle and niece, the levirate marriage – which constitutes one of the rare matrimonial prescriptions in Judaism – and the sororate marriage are frequent practices that shape dynamics of social reproduction as well as the transmission and redistribution of the patrimony within the families. Therefore, it is not surprising that these mechanisms of transmission have attracted the attention of researchers, who have stressed the importance of the dowry and female contributions in the Jewish societies of the past (Allegra 1993 ; 1996 ; 1997 ; Luzzati et Galasso 2007 ; Francesconi 2009 ; Frank 2009 ; Gasperoni 2013 ; 2015).

Recent studies have shown the variety of demographic configurations in Jewish societies, especially influenced by the respective economic, social and cultural surroundings, even in a context of spatial and social segregation (Allegra 2009). Is the notable diversity of family structures and matrimonial practices known in particular for Italy (so-called “Italian” Jews, Sephardim and Levantines, Ashkenazim, Marranos) common to all geographic areas? Can we observe such a diversity in other spaces of the Ashkenazi settlement or in the Ottoman Empire? How can we measure and analyze social mobility within communities starting from demographic behavior? Did the emancipation and full integration of the Jews in the European societies have an impact on marriage practices and the family structures?

Comparative, diachronic, interdisciplinary and quantitative perspectives are welcome: we do not intend to limit the volume to case studies, but to analyze the Jewish family on a larger scale and in its diversity by combining the existing rich historiography on the subject with efforts towards synthesis and original pieces of research opening new prospects of research.

Conditions of submission and evaluation

Proposals of 5000 characters maximum with a short CV are to be submitted to michael.gasperoni@cnrs.fr and luca.andreoni20@gmail.com no later than September 1st 2017. A response will be given on September 15, 2017.

The full articles must be submitted to the scientific committee before February 1st 2018 and will be submitted to double blind peer review. The scientific committee will receive the final versions before September 30 2018 (for a publication of the volume in the beginning of 2019).

Articles may be written in French or English and contain a summary (around 15 lines). They must not exceed 75 000 characters, tables and figures included.

Scientific coordinators

Luca Andreoni, has been a post-doctoral researcher (assegnista di ricerca) at the Università Politecnica delle Marche, Department of economic and social scientes (Ancona, Italy), and has been visiting researcher in France on several occasions. His works focus on the rural history of Europe and the economic and social history of the Jewish in the Mediterranean.

Michael Gasperoni, chargé de recherches at the CNRS, UMR 8596, Centre Roland Mousnier, is working on the history of social segregation and the family in early modern Italy. He has published several works on the Jewish and Christian kinship system, matrimonial practices and demographic, legal, economic and social aspects of the Jewish ghettos in Italy. He is a member of the research group « Traitement Informatique de la Parenté » (TIP).

Cyril Grange, directeur de recherches at the CNRS, UMR 8596, Centre Roland Mousnier. His works focus on the social history of French elites in the 19th and 20th centuries. In 1996, he published Les gens du Bottin Mondain, Y être c’est en être (Paris, Fayard) and Une élite parisienne, les familles de la bourgeoisie juive 1870-1939 at the Editions du CNRS in 2016. He is a member of the research group « Traitement Informatique de la Parenté » (TIP) author of the the Puck software (Program for the Use and Computation of Kinship Data).

The Annales de démographie historique

Founded in 1964 by the Société de Démographie Historique, the Annales de démographie historique, are outstanding as the only French journal in its domain and publish international pieces of research in French and English on the history, or rather the histories, of populations and the family with contributions paying special attention to their methodology and categories of analysis, approaches open to social history, the history of medicine, anthropological and economic history. The Annales de démographie historique are published with support of the INSHS (CNRS).

For guidelines for authors and the style sheet of the Annales de démographie historique see:

http://www.societededemographiehistorique.fr/proposer-un-article.html

Παρουσίαση του βιβλίου Εβραϊκές κοινότητες ανάμεσα σε Ανατολή και Δύση

To Κεντρικό Ισραηλιτικό Συμβούλιο Ελλάδος διοργανώνει τη Δευτέρα 6 Μαρτίου 2017 την παρουσίαση του βιβλίου Εβραϊκές Κοινότητες ανάμεσα σε Ανατολή και Δύση, 15ος-20ός αιώνας: οικονομία, κοινωνία, πολιτική, πολιτισμός, εκδόσεις Ισνάφι, Ιωάννινα 2016. Το βιβλίο περιλαμβάνει τα Πρακτικά του Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου που έγινε στα Ιωάννινα 21-23 Μαΐου 2015 και διοργανώθηκε από το Τμήμα Ιστορίας & Αρχαιολογίας Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και την Ισραηλιτική Κοινότητα Ιωαννίνων. Η εισαγωγή – επιμέλεια του βιβλίου είναι των Άννα Μαχαιρά & Λήδας Παπαστεφανάκη και περιλαμβάνει πρόλογο του προέδρου της Ι.Κ. Ιωαννίνων κ. Μωυσή Ελισάφ.

Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι:
Έφη Γαζή (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου)
Σάββας Μιχαήλ (συγγραφέας)
Αριέλλα Ασσέρ (ψυχολόγος)
Αλεξάνδρα Πατρικίου (Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδος) και οι επιμελήτριες του τόμου Άννα Μαχαιρά (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων) και Λήδα Παπαστεφανάκη (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων).

Την εκδήλωση θα προλογίσει και θα συντονίσει ο κ. Μωυσής Ελισάφ, Γενικός Γραμματέας του Κεντρικού Ισραηλιτικού Συμβουλίου Ελλάδος και Πρόεδρος της Ισραηλιτικής Κοινότητας Ιωαννίνων.

Σχετικά με το βιβλίο μπορείτε να διαβάσετε εδώ

http://avgi-anagnoseis.blogspot.gr/2017/02/blog-post_38.html

Βράβευση του Devin E.S. Naar για το βιβλίο του “Jewish Salonica: Between the Ottoman Empire and Modern Greece”

Ο ιστορικός Devin E. S. Naar, κάτοχος της έδρας Σεφαραδίτικων Σπουδών στο Πανεπιστήμιο της Ουάσινγκτον, τιμήθηκε με το “2016 National Jewish Book Award” από το Jewish Book Council για το βιβλίο του “Jewish Salonica: Between the Ottoman Empire and Modern Greece,” εκδόσεις Stanford University Press. Το βιβλίο επικράτησε στην κατηγορία “Βιβλίο που βασίζεται σε αρχειακή έρευνα.”

Εδώ μπορείτε να δείτε όλα τα βραβευθέντα βιβλία.

Jewishbookcouncil.org

“Experiencing history”: Jewish Perspectives on the Holocaust

Experiencing History: Jewish Perspectives on the Holocaust is a digital primary source tool that enables college and university students and teachers to study contextualized Jewish primary sources on the Holocaust, and create a customized learning experience. The sources featured in Experiencing History—diaries, letters, testimonies, art, still and moving images and other sources produced by Jews in response to the escalating persecution and genocide—have been carefully selected and introduced by Holocaust scholars from a variety of disciplinary backgrounds. They are organized by theme, with an introductory text that raises critical questions about the nature of the documents and the methodological, epistemological, and other challenges that they pose for students and scholars.

Experiencing History builds on this pioneering effort, expanding the chronology of Jewish perspectives on the Holocaust into the postwar period.

Experiencing History features Jewish sources, thus highlighting the all too often ignored or marginalized perspectives of Holocaust victims. The source base presented here is an extension of the groundbreaking print series, Jewish Responses to Persecution, produced by the Jack, Joseph and Morton Mandel Center for Advanced Holocaust Studies. The aim of the book series is to rectify the imbalance between use of perpetrator and victim sources in scholarship on the Holocaust, and point to the wide range of Jewish documents that have traditionally been neglected or marginalized by many Holocaust scholars. Rather than ask questions about the Holocaust that the perpetrator source base has traditionally driven scholars to pose (“When did the Nazis decide to murder all Jews?” “What were the specifics of persecution and murder of the Jews in Estonia?”; “How did the perpetrators of the genocide perceive the Jews?” “What was the role of Christian churches in the Holocaust?”; etc.), Jewish Responses to Persecution seeks to recover and showcase the breadth of Jewish reflections and responses to the unfolding catastrophe. Without the benefit of hindsight, individual Jews coped with the escalating persecution, made sense of the often unclear and conflicting regulations, imagined their prospects and options in rapidly changing circumstances, and—importantly—often wrote about all this or documented it in other ways. Whether in diaries, letters, newspaper articles, reports, or other genres of writing—as well as in visual and musical art—Jews dealt with the Holocaust on a daily basis, and we can learn a lot from delving into this material.

Experiencing History builds on this pioneering effort, expanding the chronology of Jewish perspectives on the Holocaust into the postwar period. Much of material presented here still squarely fall into the period between 1933, when Hitler became chancellor of Germany, and 1945, when Nazi Germany was defeated, and the Red Army put the Soviet flag on the Reichstag. But unlike in the book series, for reasons both obvious and educational, we now offer to students reflections and responses that some Jews produced after the Holocaust, in forms impossible to master widely during the war, and impossible to reproduce in a book. Film footage, video testimony and other genres thus augment the record and provide the necessary addition to the variety of sources presented in Jewish Responses to Persecution.

The selection of sources in Experiencing History is a tiny sample designed to serve diverse educational goals, while providing a glimpse into the vastness of the source base.

Several important clarifications are in order. Posed today, a question whether a document is “Jewish” or not in many ways rings odd and borders on the irrelevant. However, from 1933 until the end of the war, Nazi policies, as well as those of the collaborationist states, territories and movements, defined people as “Jews” regardless of their religious practices or preferred identities, and then targeted them for annihilation. Because of this, the category of “Jew” encompassed many different people—religious Jews and secular Jews, Jews in name only and those who did not want to identify themselves as such, converts, Zionists and anti-Zionists, communists and others who abhorred national identification—and so our criterion for a “Jewish” source is the broadest one possible. If a person was targeted as a “Jew” during this period, their writing, art or other work is considered “Jewish” for the purpose of this educational tool, even if it was explicitly addressing this very issue, and the author was defining themselves as non-Jewish. Furthermore, because the Nazis were aimed at creating a world “free” of Jews, all Jews were affected, even those who lived in lands not conquered by Hitler. In addition to documents from Eastern Europe, the heartland of the Holocaust, and its margins, Experiencing History features documents from places not directly affected by the Holocaust—locations as diverse as New York, Benghazi, Havana, and Moscow, where various Jews addressed the events unfolding in Europe.

We have selected the materials featured here carefully, with an eye to their educational value, as well as their contribution to the impossible yet imperative goal of achieving a balance between the incredible diversity of cultural, linguistic, geographical, political and other Jewish contexts and the need to represent “typical” Jewish experiences of the Holocaust. By no means could we ever include here all Jewish materials for the study of the Holocaust. The selection of sources in Experiencing History is a tiny sample designed to serve diverse educational goals, while providing a glimpse into the vastness of the source base, and pointing those whose interest is aroused to spaces, physical and digital, in which many other similar sources reside.

Introductions to each document are designed to provide its historical context and some information about the fate of its author, as well as to occasionally raise some questions about the document’s production or history. These relatively short texts are annotated so as to point students to further readings, as well as to other trusted websites—both those hosted by the United States Holocaust Memorial Museum and others—that further explain concepts, historical developments, and ideas relevant for the understanding of the context in which each document was created. We have sought to minimize explanation and interpretation, while still hoping to provide enough context for an intelligent and cogent classroom discussion. Since teachers and students will come to the documents with a variety of educational goals, analytical perspectives and disciplinary concerns, we have stayed away from closing off possible avenues of discussion and interpretation by raising unidisciplinary questions or providing unidisciplinary explanations or lesson plans.

https://perspectives.ushmm.org/